வாழைப்பழம் என்றாலே நாம் கடைகளில் பார்க்கும் சாதாரண அளவிலான பழங்கள் தான் நம் நினைவுக்கு வரும். ஆனால், ஹவாய் தீவுகளில் 35 சென்டிமீட்டர் நீளம் வரை வளரக்கூடிய பிரம்மாண்ட வாழைப்பழங்கள் உள்ளன என்பது நம்மில் பெரும்பாலானோர் அறிந்திராத ஒரு உண்மையாகும்.
ஹவாய் தீவுகளில் 150-க்கும் மேற்பட்ட வாழைப்பழ வகைகள் உள்ளன. ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகளுக்கு முன்பு பாலினேசிய குடியேறிகள் பசிபிக் பெருங்கடலைக் கடந்து படகுகள் மூலம் கொண்டு வந்த 'மாவோலி' மற்றும் 'இஹோலெனா' போன்ற பழங்கால பாரம்பரிய வகைகள் இதில் அடங்கும்.
சமையலுக்குப் பயன்படுத்தப்படும் இந்த பாரம்பரிய வாழைப்பழங்கள், சாதாரண பழங்களை விட அளவில் மிகவும் பெரியவை. இவை மாவுச்சத்து அதிகம் கொண்டதாகவும், உட்பகுதி இளஞ்சிவப்பு நிறத்திலும் பல தலைமுறைகளாக தீவு மக்களை வாழ வைத்த ஊட்டச்சத்துக்கள் நிறைந்ததாகவும் காணப்படுகின்றன.
ஹவாயின் இந்த தனித்துவமான வாழை பாரம்பரியம் இன்றும் அழியாமல் பாதுகாக்கப்படுகிறது என்பதுதான் மிக முக்கியமான விஷயம். மாவோய் தீவில் உள்ள கஹானு தோட்டத்தில் இயங்கி வரும் 'தேசிய வெப்பமண்டல தாவரவியல் பூங்கா', ஒரு காலத்தில் அழியும் விளிம்பில் இருந்த அரிய வகை ஹவாய் வாழை ரகங்களை தீவிரமாகப் பாதுகாத்து வருகிறது.
ஹவாய் பல்கலைக்கழகத்தின் ஆராய்ச்சியாளர்களும், தாவரவியலாளர்களும் இந்த வாழை வகைகளைப் பற்றி ஆய்வு செய்து, பூர்வகுடி ஹவாய் மக்களின் கலாச்சார மரபுகளோடு இவை கொண்டுள்ள ஆழமான பிணைப்பை ஆவணப்படுத்தியுள்ளனர். 1000 ஆண்டுகளுக்கு முன்பு நம் முன்னோர்கள் பயிரிட்ட ஒரு பழத்தை இன்றளவும் நாம் சாப்பிடுவதை போன்ற ஒரு அரிய வாய்ப்பைத்தான் ஹவாய் தீவுகள் நமக்கு வழங்குகின்றன.